کشتی «گیلهمردی» فقط یک ورزش نیست بلکه یک فرهنگ است. این فرهنگ فقط میدان کشتی و در لحظه درگیری دو کشتیگیر اتفاق نمیافتد. بخش مهمی از آن در میان مردانی شکل میگیرد که برای تماشای مسابقه جمع شدهاند. در مناسباتی که پیش و پس از مبارزه شکل میگیرد، در نگاهها، شوخیها، گپ و گفتها، آغوشها و بوسههایی که این آدم ها انجام میدهند.
عکاس(علی شریف زاده) منبع: خبرگزاری ایرنا
در این فضا، کشتی با مجموعهای از رسمهای پهلوانی همراه است. رسمهایی که مرز میان رقابت و رفاقت را کمرنگ میکنند. کشتیگیران برای پیروزی وارد میدان میشوند، اما رابطه آنها تنها به شکست دادن دیگری محدود نمیشود و احترام به حریف، دست دادن و پذیرفتن دیگری، بخشی از همین فرهنگی است که قدرت را در کنار جوانمردی قرار میدهد. یکی از این رسمها، پولی است که توسط تماشاگران پس از مبارزه به برنده داده میشود. پول بخشی از مناسبات اجتماعی و آیینی این مسابقه است و تماشاگران و حاضران با پرداخت پول، پیروزی یک کشتیگیر، قدرت و جایگاه او را در این میدان به رسمیت میشناسند.
حتی روایت مسابقه نیز شکل متفاوتی دارد و گزارشگر، صرفاً نتیجه و فنون کشتی را اعلام نمیکند. او با شعر، کنایه و زبان پهلوانی، فضای میدان را روایت میکند و کلمات او بخشی از این نمایش است.
در کنار این رسم و رسوم، روابط میان مردان نیز بهتدریج رنگ و شکل تازهای به خود میگیرد. مردانی که در میدان برای قدرت و پیروزی با یکدیگر رقابت میکنند، بیرون از آن با صمیمیت کنار یکدیگر مینشینند و رابطهای نزدیک و عاطفی با هم برقرار میکنند. بدن مردانه در اینجا همزمان میتواند نشانه قدرت، خشونت، صمیمیت و آسیبپذیری باشد.
کشتی گیله مردی جهانی است که در آن کشتی، تماشاگر، شعر، پول، بدن و رسمهای پهلوانی در کنار یکدیگر قرار میگیرند و به آیینی اجتماعی تبدیل می شود که در آن بخشی از فرهنگ مردانه و مفهوم پهلوانی در میدان و رفتار آدمهایی که پیرامون آن جمع شدهاند، خود را نشان میدهد.